BỐ THÍ
Thuở đời Tống gần hết, tỉnh Xiêm Tây, huyện Hàm Dương có một tiệm hiệu "Đại Ngụy Thôn'', trong thôn có mấy trăm nhà hết nữa phần họ Vương là một tộc lớn.
Trong tộc họ Vương có một người đàn bà góa, hơn 40 tuổi sanh đặng một trai, một gái đều gả cưới rồi, bà ở tâm tánh từ hòa, lòng hay háo thiện, hể thấy con ai cũng như con mình thường hay kêu con con vì vậy trẻ nhỏ biết chừng, hể khóc thì kêu Má Má, bà nghe liền ứng nói: Má đây con! Má đây con!
Người người kêu bà là ''Vương Má Má''. Trong nhà giàu có, bình sanh hay làm việc lành, thương người tu hành, thường hay trai tăng bố thí, bái Phật tụng kinh nên ai cũng biết Bà là người lành.
Thường ngày thầy chùa hay tới quyên tiền, kẻ nghèo khó hằng bửa xin ăn. Khi đó nhằm tiết mùa Đông, trời mưa rất lớn, Vương Má Má ra đứng trước cửa thấy hai ăn mày đi đến xin bà trợ giúp, bà trách rằng: ''Sao không đi làm mà ăn? Để đi xin cực khổ? Chắc làm biếng lắm, ham nhàn du hí, ai có cơm tiền dư mà cho bây?''.
Bà nói dứt lời có mấy thầy chùa đến quyên tiền, bà lật đật lấy tiền gạo đem cho.
Hai người ăn mày thấy vậy hỏi rằng: ''Bà sao ham thí cho thầy chùa mà không giúp hẻ nghèo khó? Cớ sao vậy?''.
Vương Má Má nói: ''Chẳng phải ta ham thí cho thầy chùa, vì thầy biết tụng kinh, biết tu hành, ta bố thí tiền gạo cho người, người tụng kinh tiêu tai cầu thọ cho ta. Còn giúp đở cho bọn bây chẳng qua là ở trước cửa nhà ta nói giởn cho vui, nào có ích chi đâu?''.
Hai người ăn mày nói: ''Trong kinh có nói: làm ơn chẳng cầu trả còn cầu trả chẳng phải làm ơn. Nay bà cho một chén gạo ít đồng tiền mà cầu cho tiêu tai thêm tuổi, như vậy sợ bà lầm chăng?'. Nói rồi bỏ đi.
Qua chuyện trên, có bài kệ rằng:
Bố thí chay tăng thiết việc lành,
Đói nghèo khổ cực phải thương đành.
Chỉnh cho tăng đạo không thương khó,
Mất chỗ công lành trước tỏ rành.
Làm lành phải giữ thiệt lòng cam,
Đừng muốn lời khen giả chí ham.
Hư dối tiếng chê nào khá đặng,
Trở thành bị nói việc gian tham.
(Trích Thất Chơn Nhơn Quả) ◙