Huỳnh Trọng sưu tầm

Xuân qua thi văn

Ngày Xuân răn con cháu
của Nguyễn Khuyến (qua lời dịch của Dương Quảng Hàm)

Tuổi thêm được tóc râu phơ,
Nay đã năm mươi có lẻ ba!
Sách vở ích gì cho buổi ấy?
Áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già.
Xuân về ngày loạn còn lơ láo,
Người gặp khi cùng cũng ngất ngơ.
Lẩn thẩn lấy chi đền tấc bóng?
Sao con đàn hát vẫn say sưa.

Việt Nam Văn Học Sử Yếu / Dương Quảng Hàm

Lẽ thịnh suy qua bài thơ Ông Đồ
của Vũ Đình Liên

Mỗi năm hoa đào nở,
Lại thấy ông đồ già .
Bày mực tàu, giấy đỏ ,
Bên phố đông người qua.

… … …

Người mỗi năm mỗi vắng ,
Người thuê viết nay đâu?
Giấy đỏ buồn không thắm
Mực đọng trong nghiên sầu.

… … …

Năm nay đào lại nở
Không thấy ông đồ xưa
Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?

Việt Nam Văn Học Sử Giản Ước Tân Biên / Phạm Thế Ngũ

Người tín hữu Cao Đài vui xuân qua lời dạy của các Đấng Thiêng Liêng và Lời khuyên nhủ của chư vị Tiền Khai Đại Đạo.

… .... Cái xuân kia chẳng đợi người mà bước đời càng gay trở; lần qua thỏ lặn ác tà, bóng thiều quang nhặt thúc, con đường hy vọng chẳng biết đâu là tột cùng mà bước đời xem đà mòn mỏi, sự thác vô tình sẽ đến mà vẽ cuộc sanh ly, pha màu tử biệt, làm cho sự vui vẻ giàu sang danh vọng, đều thành ra một giấc huỳnh lương, rồi đây vĩnh biệt ngàn năm, tội tình muôn kiếp….

TNHT Q.1 / 67. Thánh giáo dạy phải tu mới thoát kiếp luân hồi. 26-1-1927 (23-12-Bính Dần)

… … Chiều thu nguyệt xế, non nhạn ngày thâu; lẩn thẩn ngày tháng qua mau, buổi xuân ngoảnh lại đà xa lắc. Nếu chẳng bền lòng theo nẻo chánh mà thoát lối sông mê thì căn quả trả vay chẳng biết ngày nào tiêu tận đặng.

Non cao, suối lặng, tìm đến rửa bụi hồng. Đạo đức làm thang, để lên địa vị thanh cao, lánh khỏi đường tội lỗi; thưởng phạt hai đường, gắng công trình sẽ rõ…. …

TNHT Q.2 / 21. Thánh giáo của Chí Tôn dạy phải gắng công để rồi sẽ rõ đạo đức làm thang để lên địa vị thanh cao. Ngày 20-12-Bính Dần (23-1-1927)

… … Ngày tháng vẫn mỏi mòn, mà đường Đạo nhắm còn dài đăng đẳng, một xuân qua là một dặm đường phải bước tới, mà Thầy ngảnh lại bước đường của môn đệ Thầy vẫn thấy sụt sè, chớ chưa thấy chi có mòi tấn phát. Dần qua Mẹo lại, Thìn đến Tỵ về, xuân đổi lại xuân thay, năm kề rồi năm mãn. Ôi! Tấc bóng quang âm nhặt thúc, mà xem lại tâm hạnh của mỗi con của Thầy thì nét Đạo vẫn kém hơn, đức chưa thêm được, tâm chí mòn mỏi lối đường ngay, mà nấu nung về nẻo vạy, e cho nền tảng thiêng liêng đồ sộ phải nghiêng ngửa. Rồi đây các con cũng chưa chắc hết tranh cạnh giành xé nhau, mà làm cho nền Đạo phải chia tan tành.

…. … …

Ôi! Xuân tàn xuân đến, cái xuân của người đã sắp lụn hao, mà rồi cái xuân của Trời Đất, nước non cũng chưa chắc là vô cùng vô tận. Các con, nếu biết đời khổ tâm, biết vày vò tình thế, biết chịu kém sút trong nẻo lợi đường danh, biết thiệt mình mà đặng cho kẻ khác, biết đổ lụy cho kẻ vui cười, biết nhọc nhằn trong kế sinh nhai, biết giữ tâm chí cho thanh bạch, đừng nhơ bợn của chẳng nên dùng; biết động mối thương tâm, thương người hơn kể mình thì là các con được tắm gội hồn trong mà về cùng Thầy đó. Nét nào chưa vẹn, khá biết sửa lần chớ nên trì huỡn. Đạo suy đức kém, tà quái lừng hơi, các con gắng chung tâm xua trục hết lũ vạy tà, thì hiến công lớn cho Thầy đó.

TNHT Q.2 / 62. Thánh giáo của Chí Tôn quở chư môn đệ nét Đạo còn kém, đức chưa thêm, e nền Đạo phải ngửa nghiêng. Năm Kỷ Tỵ (10-02-1929)

Ngày Xuân tự hỏi lấy mình

Một năm đã hầu mãn, hôm nay là buổi lễ cúng Tất Niên. Rồi đây chúng ta sẽ tạm nghỉ ít ngày để đón Xuân, cái Xuân nồng nàn xinh đẹp của võ trụ mà cũng là cái Xuân tươi thắm của người ở thế gian, một dịp thay cũ đổi mới gieo vào lòng nhân thế biết bao hy vọng để phấn khởi trên đường nhiệm vụ tương lai.

Nhưng cái Xuân của trời đất thì qua lại thay đổi không ngừng, Xuân mãn rồi Xuân về, năm tàn rồi năm khác đến. Còn cái Xuân của người thì chỉ có một thời, cứ đến trong một lúc rồi thoát qua mà không còn trở lại nữa.

Có khác nào:

Xuân tàn xơ xác trăm hoa rụng,
Thềm cũ nhành trơ bóng nguyệt tà.

Nghĩ đến sự ngắn ngủi của kiếp nhơn sanh có nhiệm vụ trong cửa Đạo, không khỏi băn khoăn lo sợ khi tự khỏi lấy mình:

• TA CÓ THẤT LỜI TUYÊN THỆ VỚI ĐỨC CHÍ TÔN CHĂNG?

• TA CÓ LÀM CHI GIÚP ÍCH CHO ĐẠO CHƯA?

• TA CÓ ĐEM CÔNG QUẢ ĐỂ CHUỘC CÁC ĐIỀU LẦM LỖI CỦA TA TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN TẠI CHƯA?

Tự hỏi lấy mình rồi, nếu là người biết phục thiện, có công tâm đối với nghĩa vụ, tất nhiên phải xung xăng bước tới trên đường lập vị, không còn chần chờ nữa, vì ngày tháng sẽ thoát qua và sẽ bỏ rơi ta lại với một mớ tuổi chập chồng với một thân hình gầy yếu và một sự rên xiết đau thương. Bao nhiêu nguồn tinh lực hăng hái của tuổi xuân sẽ bị cuốn mất theo giòng thời gian của võ trụ.

Diễn Từ của Đức Thượng Sanh đọc tại Đền Thánh sau khi cúng lễ Chung Niên đêm 23 tháng Chạp Kỷ Hợi

Ngày Xuân là ngày Phục Sinh của vạn vật:

Ngày xuân nói đến tiếng xuân, miệng nói tiếng xuân là nói tiếng sống, vạn vật ngày xuân nầy là sống là ngày phục sinh. Qua mơ ước tâm hồn của cả thảy trong một năm già cỗi, trong lúc xuân đến, cây cối nở lá nở bông, tốt tươi trở lại, tức nhiên là được phục sinh lại thì cả tâm hồn của chúng ta cũng phục sinh như thế.

Mấy em suy gẫm cái thân sanh của chúng ta là đồng sanh với vạn vật, mà vạn vật đã phục sinh thì thân hình của chúng sanh, của chúng ta, của cả thảy Nam, Nữ cũng đồng phục sinh lại. Tâm hồn của chúng ta trong một năm mờ mệt, khổ não, nhọc nhằn, trong cảnh tang thương trần thế, nay xuân về, mấy em đến nhà Đại Từ Phụ, tức là Suối Vĩnh Sanh của tâm hồn mấy em. Qua thành tâm cầu xin Đại Từ Phụ ban ơn cho mấy em được phục sinh trong Thánh chất của Người.

Lời Thuyết Đạo của Đức Hộ Pháp Q.2 / 02- Tại Đền Thánh, đêm mồng 2 tháng giêng năm Mậu Tý (dl. 11-02-1948)

Trong khuôn khổ giới hạn của Bản Tin xin tạm mượn lời của Đức Cao Thượng Sanh Thuyết Đạo tại Đền Thánh đêm 23 rạng 24 tháng 12 Canh Tuất (dl. 19/1/1971) kết thúc bài viết nầy.

Ngày qua tháng lại nhặc thúc tợ thoi đưa lật bật tiết Đông vội ướm tàn, hoa cỏ đã phô bày muôn tía ngàn hồng báo tin mùa Xuân chực lố dạng. Một năm chóng thoát qua, nhớ lại Xuân trước vừa đến mới ngày nào nay chúng ta lại sửa soạn đón chào Tân Xuân sắp đến nữa.

Ôi! Dòng đời cứ triền miên trôi chảy, nhựt nguyệt cứ vần xây, Xuân mãn kế Xuân về, ngày tháng kế tiếp nhau, đem mớ tuổi chất chồng lên đầu con người để rồi đưa lần đến cõi hư vô tịch mịch. Một số bạn đồng hành của chúng ta trong cửa Đạo, mới Xuân trước còn gặp nhau với nét tươi cười, nay chưa hết tiết Đông đã vội hóa ra người thiên cổ. Thế thì Đấng Tạo Hóa sắp đặt cho cái Xuân chẳng phải dành cho khách trần vui hưởng, mà chỉ để nhắc cho nhơn sanh nhớ mỗi độ Xuân về tức là con đường đi đến mức chung qui của kiếp phù sinh đã thâu ngắn lại, không còn bao nhiêu bước nữa nên liệu mà tính xong bổn phận làm người trước ngày vĩnh quyết. … … … ◙